Penisilin nedir?

Antibiyotik bir ilaçtır. İlk defa olarak 1929 yılında İngiliz bakteriyoloji bilgini Alexander Fleming tarafından bir tesadüf eseri bulunmuştur. Fleming deneme yaparken «penicillium notatum» adlı küf mantarlarının «coccus» cinsi bakterilerin üremesine engel olduğunu görmüştür. İkinci Dünya Savaşı sırasında Oxford Üniversitesinde mantarların üretilmesine devam edildi. Mantarların yaptığı maddelerin saf halde elde edilmesi böylece mümkün oldu. Bunlara da penisilin adı verildi. İlk defa da İngiliz Başbakanı Churchill'in zatürreesi, penisilinle iyi edildi.

Penisilin çeşitli cinslerden meydana gelir. Genellikle üretiminde «penicillium notatum» mantarlarından yararlanılır. Etkili olduğu «kok» cinsi bakteriler, insanda zatürree, belsoğukluğu, frengi, menenjit gibi iltihaplı hastalıklara sebep olur. Bugün tıp aleminde penisilinden de kuvvetli antibiyotik ilaçlar aranmış ve bulunmuştur. Bunun sebeplerinden biri de, mikropların da penisiline karşı tepki göstermekte, meydana gelen allerji, bazı hallerde ölüme dahi sebep olmaktadır. Bu bakımdan penisilin ancak yerinde ve zamanında kullanıldığı vakit çok yararlı bir ilaçtır.

penisilin

Bütün penisilinlerde temel yapı "6 amino penisilanik asit"tir. Antibakteriyel yapı için bu yapının bozulmamış olması gerekir. 6 aminopenisilanik asit fabrika laboratuvarlarında yapılmaya başlandıktan sonra, bu aside değişik yan zincirlerin eklenmesiyle penisiline benzer yapıda birçok bileşik elde edilmiştir. Bu yarı sentetik penisilinlerin yapımında gözetilen özellikler, bunların bakterilerce yapılan ve etkiyi yok eden penisilinaz fermentine dirençli olmaları ve daha çok bakteri türüne etkili olmalarıdır. Penisilinler kuru toz halinde bozulmadan uzun süre saklanabilirler.

Buna karşılık sudaki solüsyonları oda sıcaklığında tesirlerini 24 saat içinde kaybederler. Bu sebeple zerke mahsus penisilin müstahzarları kuru toz halinde bulunurlar. Zerk edilecekleri zaman sulandırılarak bekletilmeden kullanılırlar. Bütün penisilinler, bakterilerin duvarının yapımını önlemek suretiyle onların ölümüne sebep olurlar. Özellikle gram pozitif bakterilere (stafilokoklar, streptokoklar, pnömonokoklar, difteri mikrobu, frengi mikrobu, gonokok ve meningokoklara) tesirlidir.

Buna karşılık, verem basiliyle gram negatif basillere tesirli değildirler. Bakterilerin toksinlerini yok edemediklerinden dolayı bu çeşit bakteri toksinleriyle meydana gelen hastalıklara karşı da tesirli değildirler (tetanos, şarbon, difteri gibi). Ayrıca bazı bakteri cinsleri zamanla penisiline alıştığı için, bunlara karşı ilacın tesiri azalmakta ve ilk zamanlarda kullanılan dozlardan çok daha yüksek dozlar kullanılmak durumunda kalınmaktadır (Direnç teşekkülü). Penisilinlerin zerke mahsus şekilleri, genellikle kas içine zerk edilirler. Ancak tahriş yapmaları sebebiyle prokainpenisilin hariç penisilinlerin kas içine injeksiyonu ağrıya sebep olur. Penisilinlerin çoğu, büyük oranda böbreklerden atılır.

Penisilin grupları

Tabii penisilinler

Penisilin G ve Penisilin V

Sentetik penisilinler

I. Amino Penisilinler: Ampicillin, Amoxicillin, Bocampicillin, Cyclacillin, Epicillin, Hetacillin, Divampicillin.

II. Carboxy P: Carbenicillin, Ticarcillin.

III. Penisilinase dayanıklı penicilline: Methicillin, Nofcillin, Oxacillin, Doxocillin, Dicloxacillin, Flucloxacillin.

Penisilinase dayanıklı penisilinler esas olarak Penisilin G’ye dirençli olan stafilokok türü mikroorganizmaların yaptığı enfeksiyonların tedavisinde kullanılır. Penisilinlerin çok hastalıklarda ve dozlarına dikkat edilmeden kullanılması çeşitli mikroorganizmalarda bu ilaca karşı direnç meydana getirmiştir. Aynı hastalık eskisine oranla çok daha yüksek doz penisilin verilerek tedavi edilebilmektedir. Antibiyotikler için "iki kenarı keskin kılıç" tabiri kullanılır. Bu özellikleri aynı zamanda oldukça çeşitli olan yan etkilerinden ileri gelmektedir.

Penisilinlerin yan etkileri

Allerjik reaksiyonlar hariç tutulacak olursa, yine de penisilinler antibiyotik ilaçların en az zararlı olanlarıdır. Yan etkilerinin çoğu allerjik reaksiyonlara bağlıdır. Allerjik reaksiyon meydana getirme özelliği bütün penisilin türevlerinde mevcuttur. Allerjik reaksiyon kullanılan dozun yüksekliği ve kişinin aşırı duyarlılığına bağlıdır.

Akut sistemik anafilaksi (anafilaktik şok), penisilinlerin on binde beş oranında görülen en ciddi yan etkisidir. %10 vak’ada ölümle bitecek olan şiddetli bir reaksiyon husule gelir. Penisilin tedavisine başlamadan önce hastaya daha önce penisilin verilip verilmediği öğrenilmeli, çocuksa yakınlarına sorulmalıdır.

Penisilinin ilk olarak uygulanacağı şahıslara "penisilin deri testi" yapmakta fayda vardır. Bir mililitresinde 10.000 ünite olacak şekilde sulandırılmış olan kristalize penisilinden bir diziem (0,1 ml) ön kola deri içine zerk edilir. Diğer kola da bir diziem serum fizyolojik kontrol maksadıyla verilir. Yarım saat sonra herhangi bir cilt reaksiyonu görülmezse ilaç uygulanır. Bu test de tam güvenilecek bir ölçü değildir. Bazı allerjik bünyeli şahıslar test dozu penisilinle bile ölüme gidebilmektedirler. Bu testi yapmak hukuki açıdan gereklidir.

Penisilinlerin kullanıldığı başlıca hastalıklar

Anjin bakteriyel zatürreler, akciğer absesi, mesane ve böbrek iltihaplarının bir kısmı, prostat iltihabı, iltihaplı cilt yanıkları, farenjit, göziçi iltihabı, kemik iltihapları, orta kulak iltihapları, meme iltihabı, beyin absesi, menenjit, kan zehirlenmeleri (sepsisler). Son yıllarda beta Loctamase enzim üreten bakterilerin penisilinlere karşı oluşturduğu direnci kırmak için yapılan çalışmalar başarıya ulaşmıştır. Halen bu problem Ampicillin ile bunun yarısı oranında Sulbactam maddesi kombine edilerek ve Amoxicillin ile bunun dörtte biri oranında Clavulanic acit tozu olan potasyum Clavulanate kombine edilerek çözülmüştür.

Sözlükte "penisilin" ne demek?

1. Metabolizma ürünlerinden elde edilen antibiyotik.

Penisilin kelimesinin ingilizcesi

n. penicillin
Köken: Fransızca

Son eklenenler

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç